Νέα Εργαζόμενη και Μητέρα

Η νέα κατάσταση στον εργασιακό χώρο δημιουργεί ανασφάλεια σε όλους εμάς της νέας γενιάς και ιδιαίτερα στη νέα γυναίκα. Σήμερα, που το δημόσιο κοινωνικό κράτος αποδομείται και παραδίδεται κομμάτι-κομμάτι στον ιδιώτη, δεν προβλέπονται προοπτικές βελτίωσης ή έστω διατήρησης των υποστηρικτικών προς τις γυναίκες κοινωνικών δομών, με συνέπεια να είναι όλο και πιο επισφαλής η θέση τους στον ιδιαίτερα ανταγωνιστικό χώρο της εργασίας και να δημιουργείται πρόσθετο άγχος και ανασφάλεια. 

 

       Η ανεργία πλήττει ιδιαίτερα τις γυναίκες με ποσοστό 13,3% για το τρίτο τρίμηνο του 2006 και για την ηλικιακή κατηγορία 15-29 να αγγίζει το 25%. Σημειωτέον, ότι συνυπολογίζοντας  τον αριθμό των απασχολούμενων στα STAGE, αλλά και όσων κατηγοριών δεν δηλώνονται στους δείκτες ανεργίας ως άνεργοι ως ελεύθεροι επαγγελματίες (βλ. τους δικηγόρους, που είτε εργαζόμαστε, είτε όχι, θεωρούμαστε αυτοαπασχολούμενοι και κατά συνέπεια κατέχοντες εργασία), αντιλαμβάνεται κανείς ότι το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο.

 

       Αν μιλήσουμε συγκεκριμένα για τους δικηγόρους, ξεκινάμε την επαγγελματική μας ζωή με πτυχία και η μεγάλη πλειοψηφία και με μεταπτυχιακά, με γνώσεις η/υ και ξένες γλώσσες, ξεκινάμε γερά εφοδιασμένοι με περισσή ελπίδα, φιλοδοξία και όρεξη για δουλειά, πιστεύοντας ακράδαντα ότι οι κόποι μας θα φέρουν καρπούς. Ξεκινάμε, οι περισσότεροι τουλάχιστον, με θέληση προσφοράς σε ένα επάγγελμα που ακόμα έχουμε το ρομαντισμό να το αντιμετωπίζουμε ως λειτούργημα για μία δικαιότερη κοινωνία. 

 

       Με το πρώτο μας βήμα στην αγορά εργασίας, αντιλαμβανόμαστε τη σκληρή πραγματικότητα. Άσκηση κακοπληρωμένη και το χειρότερο συχνά χωρίς ουσία. Αποτελούμε συνήθως τα παιδιά για όλες τις δουλειές, από φωτοτυπίες και τηλέφωνα μέχρι προσωπικές εξυπηρετήσεις για το δικηγόρο-αφεντικό, ίσως και την οικογένειά του. Η άσκηση που έχει θεσπιστεί για να φέρει το νέο από τη θεωρία κοντά στην πράξη και να τον ενδυναμώσει στη μετέπειτα επαγγελματική του πορεία, αποτελεί απλά χαμένο χρόνο και συνιστά μεγάλη τύχη να βρεθείς κοντά σε δικηγόρο που να έχει τη θέληση ουσιαστικά να σε βοηθήσει και να σε αντιμετωπίσει ως συνεργάτη του. 

 

       Και μετά την άσκηση; Η κακοπληρωμένη εργασία, η εκμετάλλευση μέχρι τέλους με τις ατελείωτες ώρες απασχόλησης, η πλήρης έλλειψη προοπτικής, όταν εργάζεσαι σε ξένα γραφεία. Αν έχεις τολμήσει να αυτονομηθείς, η μεγάλη ανασφάλεια για το αύριο, τα υπέρογκα λειτουργικά έξοδα, οι κακοπληρωτές πελάτες, που σε βλέπουν νέο και νομίζουν ότι θα κάνουν τη δουλειά τους με μηδαμινό κόστος.

Σε αυτό τις συνθήκες, η νέα γυναίκα δικηγόρος καλείται να δουλέψει σκληρότερα και εντατικότερα για να αποδείξει την αξία της σε ένα ανδροκρατούμενο περιβάλλον και σε μία κοινωνία που ακόμα δεν έχει ξεπεράσει στην πράξη τις πατριαρχικές της απαρχές. Καλείται να μπορέσει να επιβιώσει με τα 600 και 700 ευρώ. Καλείται να ξεχάσει τις προσωπικές της ανάγκες και να αναβάλλει τη πιθανότητα οικογένειας και παιδιού για αργότερα. Και όταν αυτό το παιδί έρθει, να μετατραπεί πραγματικά σε μία Άννα Παναγιωταρά, μία εργαζόμενη γυναίκα και καλή νοικοκυρά. 

 

       Άξιο να αναφερθεί περιστατικό για την αντιμετώπιση νέας δικηγόρου σε προχωρημένη εγκυμοσύνη το καλοκαίρι από σύνθεση δικαστηρίου. Την ημέρα που έκλεισε το πινάκιο στις 12μ.μ. λόγω καύσωνα, σε αυτόφωρο μονομελές εκτός πινακίου, ζητήθηκε από την Πρόεδρο της σύνθεσης (σημειώνεται ότι ήταν γυναίκα) προτίμηση στο να δοθεί η αναβολή με την ανακήρυξη της λύσης της συνεδρίας και όχι με τη σειρά του πινακίου λόγω ακριβώς της εγκυμοσύνης. Η απάντηση που δόθηκε ήταν κατά λέξη: «Και οι άλλοι περιμένουν τη σειρά τους, να περιμένετε και εσείς τη δική σας». Αποτέλεσμα, η αναβολή να δοθεί γύρω στις τρεις το μεσημέρι. Αναρωτιέται λοιπόν κανείς ποιος θα σεβαστεί τη νέα μητέρα;

 

Οι κοινωνικές υπηρεσίες που στηρίζουν τις γυναίκες για να βγουν στην αγορά εργασίας δηλαδή οι δημόσιοι βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί, η φύλαξη και φροντίδα των παιδιών, η περίθαλψη ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία , η βοήθεια στο σπίτι κ.α. στηρίζονται αποκλειστικά και μόνο  στη χρηματοδότηση από την Ε.Ε. Οι υπηρεσίες αυτές χρηματοδοτούνται κατά 75% από την Ε.Ε. και 25% από το κράτος ( κοινοτικά πλαίσια στήριξης).  Όμως, ο ρυθμός δημιουργίας των δομών αυτών είναι πολύ αργός και δεν εφαρμόζονται όλες σε όλους τους δήμους. Αλλά και αυτές που λειτουργούν καρκινοβατούν, διότι η κυβέρνηση δεν αξιοποιεί το σύνολο των κονδυλίων της Ε.Ε., επειδή δεν χρηματοδοτεί με το δικό της ποσοστό. Από την άλλη πλευρά, για να στραφείς στον ιδιωτικό τομέα, θα πρέπει να έχεις εισοδήματα πολύ περισσότερα από 600 και 700 ευρώ το μήνα. Η λύση είναι μία και μοναδική το να απευθυνθείς και πάλι στην οικογένειά σου, στους παππούδες και τις γιαγιάδες! Και όταν αυτές δεν μπορούν να βοηθήσουν λόγω υγείας ή δικής τους εργασίας (μη ξεχνάμε ότι το όρια συνταξιοδότησης έχουν άμεση επίδραση και σε αυτόν τον τομέα) ή δεν υπάρχουν; Τότε; Ως πότε το κοινωνικό κράτος στην Ελλάδα θα στηρίζεται στο θεσμό της οικογένειας; Ιδιαίτερα στις μέρες μας που είναι πλέον από αναγκαία η υποστήριξη τόσο των νέων οικογενειών όσο και την υπερηλίκων;

Ίσως και μετά τις εκλογές, θα έπρεπε να συνεχίσουμε να συζητάμε το θέμα αυτό και να μη θυμόμαστε μόνο τους νέους και τα προβλήματα τους όντας υποψήφιοι για το Δ.Σ.Α., ενώ με την εκλογή μας ή όχι αυτομάτως όλα τα προβλήματα έχουν λυθεί για μία τριετία. Θα μπορούσε ο Δ.Σ.Α. να αναλάβει πρωτοβουλίες για τους νέους δικηγόρους πέραν του ειδικού διανεμητικού λογαριασμού. Να δημιουργήσει συνθήκες πραγματικής και ουσιαστικής άσκησης. Να ενισχύσει το ρόλο του ως βοήθημα και στήριγμα των νέων δικηγόρων. Να διασφαλίσει τα δικαιώματα των εμμίσθων. Να επαναφέρει την παλιά πρόταση για τη δημιουργία χώρου στα γραφεία του Δ.Σ.Α. για να δέχονται πελάτες νέοι δικηγόροι που αδυνατούν να έχουν το δικό τους χώρο. Ακόμα και να αναλάβει πρωτοβουλία για την ίδρυση βρεφονηπιακού σταθμού για τα παιδιά των μελών του.  

 

Ο Δ.Σ.Α. ήταν και παραμένει ένας από τους σημαντικότερους επιστημονικούς συλλόγους. Η δύναμή του έγκειται ακριβώς στην ενίσχυση και ευαισθητοποίηση, στη δραστηριοποίηση και αλληλεγγύη των δικηγόρων μελών του. Μόνο επιτυχαίνοντας αυτό θα έχει τη δύναμη να διαδραματίσει και σημαντικό παράγοντα διαμόρφωσης πολιτικών για την κοινωνία και τον κόσμο. 

 

Σοφία Ανδριοπούλου

Δικηγόρος, Μ.Α. στο Συγκριτικό Ποινικό και Εγκληματολογία

Μέλος της Ενωτικής Κίνησης Δικηγόρων

Καλημέρα δικηγόρε …………

Δικηγόρε καλημέρα ………….

Ο τελάλης – μελαμψός μετανάστης – μοίραζε προεκλογικά φυλλάδια και η φωνή του ανακατευόταν με τις κόρνες των διερχόμενων αυτοκινητιστών, που αγωνιούσαν να περάσουν από την ημιαποκλεισμένη από διάφορα αυτοκίνητα υποψηφίων και συναδέλφων οδό Ακαδημίας.

Κάποιες φορές το “κράξιμο” του σκληρά κατά τα άλλα εργαζόμενου νεαρού, o oποίος μας συστήθηκε ως “Ροδόλφο”, άλλαζε καθώς έβλεπε γυναίκες και προσπαθώντας να δώσει και σε αυτές το φυλλάδιο φώναζε δυνατά το αμίμητο “καλημέρα ……..είσαι θεά σήμερα” ή το απλούστερο “είσαι πανέμορφη” . Δεν του πήγαινε βέβαια λόγω φύλου το καλημέρα δικηγόρε σε γυναίκα . . . . το έβρισκε ξερό βρε αδελφέ…… και σου λέει μιας και βρέθηκα στο χαβαλέ αυτό ποιός ξέρει μπορεί να βγάλω και κανένα εξτραδάκι.

Στην αρχή εκνευρίστικα άλλα μετά ένα ιλαρό συναίσθημα με κατέλαβε καθώς συνειδητοποίησα ότι ο συμπαθής ” Ροδόλφος” δεν δούλευε μηχανικά, όχι, καθόλου, αντίθετα μάλιστα έκανε χάζι και εμάς και τα χάλια μας και εμπνεόταν μια χαρά από την εμποροπανήγυρη της οδού Ακαδημίας κατά την ημέρα των δικηγορικών εκλογών.

Αυτό συνεχίστηκε για ώρες μέχρι που έδυσε ο ήλιος ……………ο Ροδόλφος εξαφανίστηκε μαζί με τα φυλάδια του μη εκλεγέντος τελικά υποψηφίου άλλα σε εμένα έμεινε και πάλι η απορία………..

θα πρέπει – αν βέβαια με ξανατιμήσει η παράταξη στις επόμενες εκλογές – να γειτονέψω και πάλι με τον συμπαθή Ροδόλφο προκειμένου να αποδείξω ότι έκανα ότι ήταν δυνατό και να δικαιολογήσω τους σταυρούς μου όπως τόσοι άλλοι υποψήφιοι;

μήπως αρθρώνεται πολιτικός λόγος στο πεζοδρόμιο της Ακαδημίας;

αν ναι γιατί τόση οχλαλοή;

……..μου έχει ξεφύγει κάτι η και εδώ φταίει ο υπερπληθωρισμός;

δεν ξέρω……. πραγματικά δεν ξέρω …….

Άντε λοιπόν συναδέλφισσες και συνάδελφοι καλές προεδρικές εκλογές την επόμενη Κυριακή- Δευτέρα και εύχομαι από καρδιάς να εκλεγεί ο αξιώτερος ώστε την επόμενη τριετία να επαναληθφεί το σκηνικό πιο ευρύχωρα στα δικαστήρια της Ευελπίδων…….

γιατί φυσικά ούτε εκεί θα τη γλυτώσουμε τη λέζα ……….

…………avocato bonjiorno ……..bonjiorno avocato ………..

Δικαιοσύνη, Δικαστές και Άσκηση της Δικηγορίας

 

 Ο δικηγόρος, ανεξαρτήτως ηλικίας, καθημερινά επικοινωνεί ή και βρίσκεται αντιμέτωπος με την δικαστική εξουσία, αυτή που, κατά τον πλέον συνηθισμένο τρόπο, αποκαλούμε και ως «δικαιοσύνη».

Ανέκαθεν παρουσιάζονταν φαινόμενα, που μείωναν την αξιοπιστία αυτής της εξουσίας, το τελευταίο καιρό, όμως, η κατάσταση έχει σε βαθμό έως και επικίνδυνο οξυνθεί.

Έτσι ως προς τον τρόπο απονομής της δικαιοσύνης, χωρίς να θίγουμε το πρόβλημα της διαφθοράς, που, δυστυχώς, εμφιλοχωρεί και σ’ αυτόν τον τομέα, παρατηρούνται φαινόμενα, που μας πισωγυρίζουν:

 

1. Γενική καθυστέρηση απονομής της δικαιοσύνης.

2. Καθυστερήσεις στις δικασίμους και στην έκδοση αποφάσεων.

3. Λευκή απεργία δικαστών, με τον περιορισμένο αριθμό εκδικαζόμενων υποθέσεων.

4. Παρέλευση οχταμήνου, ή επανάληψη συζήτησης της ίδιας υπόθεσης. 

5. Καθυστέρηση στην καθαρογραφή και θεώρηση των αποφάσεων, ακόμη και όταν αυτές αναγκαζόμαστε εμείς να τις δακτυλογραφούμε, προκειμένου, υποτίθεται, να συμβάλουμε στην επιτάχυνση της όλης γραφειοκρατικής διαδικασίας.

6. Αποφάσεις βεβιασμένα γραμμένες, χωρίς ειδική αναφορά στα αποδεικτικά στοιχεία, ή χωρίς καν αξιολόγησή τους.

7. Με πρόταξη τον κρατικό προϋπολογισμό και υπό το πρόσχημα της επίκλησης του «δημοσίου συμφέροντος» η απονομή ουσιαστικής δικαιοσύνης αποδεικνύεται έως και κινδυνώδης, εφόσον έτσι αναπαράγεται το εξουσιαστικό μοντέλο της δικαστικής εξουσίας και προκαλεί εφησυχασμό στους διαδίκους, απομακρύνοντάς τους από το θεσμικό και κοινωνικό έλεγχο των δικαστικών πράξεων.

 

Ενδεικτική είναι η αναφορά στις προσβλητικές για πολίτες και υπερασπιστές υποθέσεις απεργιών, ή σε δίκες χρηστών εξαρτησιογόνων ουσιών, αλλά και όσων χαρακτηρίζονται ως αντιεξουσιαστές, ή σε υποθέσεις κατά του ελληνικού δημοσίου ενώπιον του Α.Π. (βλ. θέματα παραγραφής και ισότητα διαδίκων, ή συμβασιούχους, όπου μία απόφαση της Ολομέλειας του Α.Π. ανατρέπεται σε διάστημα ολίγων μηνών από επόμενη ομοίως της Ολομέλειας).

Οι παραπάνω – ενδεικτικές – περιπτώσεις υποβαθμίζουν το λειτουργηματικό χαρακτήρα του δικηγόρου, αλλά πλήττουν αναπόφευκτα και το εισόδημά του. Επιπλέον θέτουν σε αμφισβήτηση την αξιοπιστία του, δημιουργούν ανασφάλεια δικαίου και αναιρούν την έννοια της ισότητας των όπλων.

 

Η ΕΝΩΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ διεκδικεί:

• Άμεση κατάρτιση «Κώδικα Δεοντολογίας» μεταξύ Δικηγόρων – Δικαστών και Δικαστικών Υπαλλήλων, για την από κοινού αποτελεσματική αντιμετώπιση ζητημάτων καθημερινής τριβής στα ακροατήρια και τις γραμματείες. 

• Ουσιαστική διεκδίκηση για γενναία χρηματοδότηση της Δικαιοσύνης από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, για την εξασφάλιση κτιριακών υποδομών και την εγκατάσταση και χρήση των νέων τεχνολογιών: Δεν νοείται καθυστέρηση κατασκευής ανελκυστήρων για διάρκεια έξι και πλέον μηνών. Δεν νοείται διεξαγωγή δίκης σε συνθήκες ασφυκτικά άθλιες (βλ. ειρηνοδικείο)

• Αλλαγή στον τρόπο τήρησης πρακτικών δίκης, όχι μόνον στις διαδικασίες του Πολυμελούς (Τακτική) αλλά και στις ποινικές υποθέσεις καθώς και στις ενώπιον των άλλων πολιτικών δικαστηρίων δίκες. 

• Αύξηση των οργανικών θέσεων των δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων, με παράλληλη ορθολογική αναδιάταξη της οργανωτικής δομής των υπηρεσιών της Δικαιοσύνης, που θα έχει άμεσα ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση ικανού αριθμού δικαστών, για τη στελέχωση των δικαστικών υπηρεσιών της Αθήνας. 

• Υπεράσπιση της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας του Δικαστή, στο δικαιοδοτικό του έργο και στην υπηρεσιακή του εξέλιξη, από εσωτερικές, διοικητικές, κυβερνητικές και εξωθεσμικές παρεμβάσεις .

• Προϋπόθεση 5ετούς ενεργούς δικηγορίας για την εισαγωγή στη Σχολή Δικαστών, και αναβάθμιση του επιπέδου σπουδών, ούτως ώστε, να αποφοιτούν Δικαστές έτοιμοι να δικάσουν .

• Ουσιαστική λειτουργία και αναβάθμιση της Επιτροπής Ελέγχου Ποιότητας Δικαστικών Αποφάσεων του Δ.Σ.Α. 

• Άσκηση κοινωνικού ελέγχου στον τρόπο απονομής της δικαιοσύνης.

• Συνεχείς παρεμβάσεις στις Διευθύνσεις των Δικαστηρίων για αντιμετώπιση λειτουργικών προβλημάτων. Σημείο αναφοράς: η Επιτροπή Καθημερινών Προβλημάτων.

• Διεύρυνση δυνατοτήτων επικοινωνίας δικηγόρων με δικαστές – εισαγγελείς.

• Οργάνωση μεταξύ Δ.Σ.Α και Δικαστικών Ενώσεων λειτουργικών και επιστημονικών συναντήσεων.

Βασικές σκέψεις και προτάσεις για το ασφαλιστικό ζήτημα

Το ασφαλιστικό αποτελούσε ανέκαθεν μία παθογενή πτυχή της κοινωνίας μας, όχι μόνον για εμάς τους δικηγόρους, αλλά εν γένει για τους πολίτες, το ρυθμιστικό πλαίσιο του οποίου, αντί να βελτιώνεται, διαρκώς χειροτερεύει, όπως, εξάλλου, συνέβη όλως πρόσφατα, με την εξαγγελία περί ενοποίησης όλων των ταμείων επιστημόνων σε ένα ενιαίο ταμείο. Με ποιό σκοπό; Την στήριξη άλλων προβληματικών ταμείων (!), επιχειρώντας με τρόπο αντίθετο με κανόνες και αρχές δικαίου την αμφισβήτηση έως αναίρεση των δικαιωμάτων, που έχουν κατοχυρώσει οι μέχρι σήμερα τουλάχιστον ασφαλισμένοι. 

 

Η ΕΝΩΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ διεκδικεί:

1. Διαβάθμιση ύψους ασφαλίστρων ανά έτη δικηγορίας: τα πέντε έτη δικηγορίας δεν αρκούν, χρειάζονται περισσότερες κλιμακώσεις, δεδομένου, ότι τα ασφάλιστρα είναι αναλογικώς πολύ υψηλότερα σε σχέση με το εισόδημα του δικηγόρου.

2. Όχι στην παρακράτηση ποσοστού 10-15% από τους πόρους του Τ.Ν., που θα το καταστήσει ελλειμματικό. 

3. Αναπλήρωση όλων των πόρων που καταργούνται. 

4. Άρση της διάκρισης για τους μετά την 1.1.1993 ασφαλισμένους.

5. Βελτίωση των παροχών του Τ.Π.Δ.Α., ιδιαίτερα στη γυναίκα-μητέρα Δικηγόρο:

6. Ίδρυση και λειτουργία βρεφονηπιακού σταθμού, επιδότηση μητρότητας, εξωσωματικής γονιμοποίησης, συμβάσεις με όλα τα Νοσηλευτικά Ιδρύματα και Κλινικές.

7. Όχι στις προτάσεις της Κυβέρνησης για ενοποίηση των Ταμείων, χωρίς αναλογιστική μελέτη και διασφάλιση των δικαιωμάτων μας και των πόρων του Ταμείου.

Σχέση ΔΣΑ και νέων Δικηγόρων

 

Οι νέοι δικηγόροι φαίνονται να απομακρύνονται από τον δικηγορικό σύλλογο. Η σχέση έχει γίνει πιο χαλαρή, με την έννοια ότι ο Δικηγορικός Σύλλογος δεν αποτελεί σημείο αναφοράς, συνάντησης και προστασίας και επιμόρφωσης, όπως θα όφειλε

Η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη και, συνεπώς, οι ευθύνες για την απομάκρυνση των νέων συναδέλφων, αφορούν τόσο τους ίδιους, όσο και τον δικηγορικό σύλλογο

Αφορούν τους ίδιους γιατί, λειτουργούν ολοένα και περισσότερο ατομοκεντρικά, στοχεύοντας κυρίως στην εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων, μερικές φορές πέρα από το θεμιτό μέτρο, αφορά όμως και τον σύλλογο, γιατί τα τελευταία χρόνια έχει αδρανοποιηθεί, έχει γίνει λιγότερο διεκδικητικός, και έχει θέσει τον εαυτό του στο περιθώριο

Το site του ΔΣΑ στο διαδίκτυο, καθώς και η τράπεζα Νομικών Πληροφοριών του ΔΣΑ, που με  την ατομική συμβολή και εργασία του Θεόδωρου Σχινά διασώθηκε, λειτούργησε και αναβαθμίστηκε, αποτελούν πλέον σήμερα, ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια κάθε νέου αλλά και παλαιότερου δικηγόρου και μια γέφυρα επικοινωνίας του δικηγόρου με τις δραστηριότητες του συλλόγου.Η Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών είναι ένα πρώτο βήμα, χρειαζόμαστε όμως ένα ΔΣΑ συμμετοχικό, που θα υπηρετεί τα μέλη του με συνεχή βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, με αξιοποίηση της τεχνολογίας, και διαρκή επιμόρφωση των μελών του, με σεμινάρια ημερίδες και συνέδρια σε σύγχρονους τομείς του δικαίου, που θα αναδεικνύουν και τον επιστημονικό χαρακτήρα του συλλόγου. Χρειαζόμαστε ένα ΔΣΑ ανοικτό στους δικηγόρους και στην κοινωνία, υπερασπιστή των δικαιωμάτων του Πολίτη, του πολιτισμού και του περιβάλλοντός μας.

Άσκηση στην Ιταλία και την Γερμανία

Τις συνθήκες τις άσκησης και των εξετάσεων, για να γίνει κανείς δικηγόρος στην Ελλάδα, τις γνωρίζουμε όλοι μας, αφού όλοι έχουμε περάσει από αυτό το στάδιο. 

Παρακάτω, παραθέτουμε μερικές συγκριτικές παρατηρήσεις για το πώς αποκτά κανείς την άδεια του δικηγόρου στην Ιταλία και την Γερμανία.

Συνθήκες και προϋποθέσεις απόκτησης της άδειας του Δικηγόρου στην Ιταλία

Για να γίνει κανείς δικηγόρος στη Ιταλία πρέπει να είναι κάτοχος  πτυχίου της «παλιά» Νομικής σχολής τετραετούς φοίτησης ή της (νέας)  «εξειδικευμένης Νομικής φοίτησης» (3+2 χρόνια). Εν συνεχεία, πρέπει να κάνει ΠΡΑΚΤΙΚΗ για μια περίοδο δύο ετών σε δικηγορικό γραφείο. Για όσους έχουν φοιτήσει σε «σχολή εξειδίκευσης» (scuola di specializzazione) για νομικά επαγγέλματα, η πρακτική διαρκεί ένα έτος.

Ο πιο απλός τρόπος για να βρεθεί ένα δικηγορικό γραφείο για την πρακτική, ελλείψει προσωπικών επαφών, είναι μέσω του δικηγορικού συλλόγου της πόλης του πτυχιούχου (η πρακτική πρέπει να γίνει στο τόπο κατοικίας του ασκούμενου). Η πρακτική παρέχεται γενικά δωρεάν και είναι στη διακριτική εξουσία  του γραφείου να του παρέχει μια «αποζημίωση».

Αφού ολοκληρωθεί η πρακτική, για να γίνει κανείς δικηγόρος πρέπει να περάσει τις σχετικές «κρατικές εξετάσεις» (esami di stato) Οι εξετάσεις αυτές διεξάγονται στην έδρα του εφετείου, στην περιφέρει του οποίου έγινε η πρακτική.

Οι εξετάσεις έχουν θεωρητικό και πρακτικό χαρακτήρα και είναι γραπτές και προφορικές. Οι γραπτές εξετάσεις είναι τρεις και πραγματοποιούνται πάνω σε θέματα διαμορφωμένα από το υπουργείο δικαιοσύνης, στα εξής αντικείμενα:

Σύνταξη μιας αιτιολογημένης γνώμης, επιλέγοντας ανάμεσα σε δύο ερωτήματα, σχετικά με θέματα που ρυθμίζονται  από τον αστικό κώδικα

 Σύνταξη μιας αιτιολογημένης γνώμης, επιλέγοντας ανάμεσα σε δύο ερωτήματα, σχετικά με θέματα που ρυθμίζονται  από τον ποινικό κώδικα

Σύνταξη μιας νομικής πράξης, που προϋποθέτει γνώση ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου σχετικά με ένα ζήτημα που προτείνεται, στο πεδίο επιλογής του υποψηφίου ανάμεσα στο ιδιωτικό, ποινικό και διοικητικό δίκαιο.

Οι προφορικές εξετάσεις αποτελούνται:

από την συζήτηση, μετά από μια επιγραμματική επεξήγηση των γραπτών εξετάσεων, αποτελούμενη από σύντομες ερωτήσεις σχετικές με πέντε αντικείμενα, ανάμεσα στα οποία υποχρεωτικά ένα δικονομικό δίκαιο, τα οποία επιλέγονται εκ των προτέρων από τον υποψήφιο, από τα ακόλουθα: συνταγματικό δίκαιο, αστικό δίκαιο, εμπορικό δίκαιο, εργατικό δίκαιο, ποινικό δίκαιο, διοικητικό δίκαιο, δημοσιονομικό δίκαιο, πολιτική δικονομία, ποινική δικονομία, ιδιωτικό διεθνές δίκαιο, εκκλησιαστικό δίκαιο και κοινοτικό δίκαιο.

την απόδειξη της γνώσης του νομικού πλαισίου του δικηγορικού επαγγέλματος καθώς και των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των δικηγόρων.

Συνθήκες και προϋποθέσεις απόκτησης της άδειας του Δικηγόρου στην Γερμανία

Στην Γερμανία η απόκτηση τόσο του πτυχίου νομικής αλλά όσο και η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος υπόκειται άμεσα στο υπουργείο δικαιοσύνης και εξαρτάται αποκλειστικά από την επιτυχή συμμετοχή στις κρατικές εξετάσεις (Staatsexamen). Οι κρατικές εξετάσεις αυτές διοργανώνεται δυο φορές το χρόνο σε ταυτόχρονα όλη την γερμανική επικράτεια και εποπτεύονται από το υπουργείο δικαιοσύνης. Υπάρχουν 3 κρατικές εξετάσεις. Με την επιτυχή συμμετοχή στην πρώτη κρατική εξέταση (ERSTES STAATEXAMEN) ο φοιτητής αποκτά ολοκληρώνει τις πρωτοβάθμιες πανεπιστημιακές σπουδές του. Κατόπιν αυτού έχει το δικαίωμα να συνεχίσει την προετοιμασία για τις δεύτερες κρατικές εξετάσεις (ZWEITES STAATSEXAMEN) οπού θα λάβει και την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος δικηγόρου. Αργότερα μπορεί να συμμετάσχει στις τρίτες κρατικές εξετάσεις (ΔΡΙΤΤΕΣ ΣΤΑΑΤΣΕΧΑΜΕΝ)  αν ενδιαφέρεται να γίνει δικαστής. Πριν όμως την συμμετοχή του σε αυτές πρέπει να ολοκληρώσει τον χρόνο άσκησης (REFERENTARIATZEIT). 

 

Ο χρόνος άσκησης διαρκεί  21 μήνες χωρίζεται στα εξής στάδια

1^ο Στάδιο Αστικού Δικαίου : Απασχόληση σε Πρωτοδικείο ή εφετείο με αντικείμενο Διαφορές Αστικού Δικαίου διαρκείας 5 μηνών

 

2^ο Στάδιο Διοικητικού Δικαίου: Απασχόληση σε Πρωτοδικείο ή εφετείο με αντικείμενο Διαφορές Διοικητικού Δικαίου διάρκειας 2  μηνών

 Και κατόπιν αυτού απασχόληση σε Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (περιφέρεια, δήμο κλπ) για 2 μήνες 

3^ο Στάδιο Ποινικού Δικαίου: Απασχόληση στην εισαγγελία  ή σε πλημμελειοδικείο για 3 μήνες

4^ο στάδιο απασχόληση σε δικηγορικό γραφείο για 9 μήνες

Ο ασκούμενος σε όλα αυτά τα στάδια απασχολείται ως δημόσιος υπάλληλος υπό δοκιμή ( BEAMTE AUF PROBE) και πληρώνεται (με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη) ως πρωτοδιόριστος δημόσιος υπάλληλος από το κράτος. Ακόμα και κατά το 4^ο στάδιο οπού ο ασκούμενος απασχολείται σε δικηγορικό γραφείο σε μερικά κρατίδια εξακολουθεί  το κράτος να του καταβάλει μισθό δημοσίου υπαλλήλου χωρίς καμιά οικονομική επιβάρυνση του δικηγόρου. 

Μόλις συμπληρώσει τον χρόνο άσκησης μπορεί ο ασκούμενος να δηλώσει συμμετοχή στις 2 κρατικές εξετάσεις για την απόκτηση της αδείας ασκήσεως δικηγόρου. Όπως είπαμε και άνωθεν αυτές διοργανώνονται σε όλη την Γερμανία 2 φορές το χρόνο από το υπουργείο δικαιοσύνης. Οι εξετάσεις αποτελούνται από 2 μέρη από τα γραπτά και τα προφορικά.

Οι γραπτές εξετάσεις αποτελούνται από 8 πρακτικά όπου για το κάθε ένα ο υποψήφιος έχει 5 ώρες στην διάθεση του. 

Συγκεκριμένα:

 4  πρακτικά Αστικού δικαίου

2 Πρακτικά Ποινικού Δικαίου

2 Πρακτικά Δημοσίου Δικαίου

Ο υποψήφιος πρέπει να επιτύχει συνολικό βαθμό πάνω από την βάση οπού όμως πρέπει τουλάχιστον σε 4 πρακτικά αν έχει επιτύχει την βάση ένα εκ των οποίων πρέπει να είναι στο αστικό δίκαιο

Αφού επιτύχει στις γραπτές εξετάσεις ο υποψήφιος προχωρά στις προφορικές εξετάσεις 

Οι προφορικές εξετάσεις διεξάγονται σε αίθουσα δικαστηρίου. Αντικείμενο είναι η παρουσίαση φακέλου δικογραφίας (AKTENVORTRAG) από το Αστικό Ποινικό Και Δημόσιο Δίκαιο όπως και ενός μαθήματος επιλογής. Η παρουσίαση φακέλου διαρκεί 50 λεπτά για κάθε φάκελο. Ο υποψήφιος λαμβάνει από τον εξεταστή έναν φάκελο μιας  δικογραφίας και καλείται να λάβει θέση, για στον νομικό θέμα που προκύπτει από την δικογραφία. Η διάρκεια της εξέτασης για κάθε φάκελο είναι 50 λεπτά από τα οποία 10 λεπτά δίνονται στον υποψήφιο για να μελετήσει πρώτα τον φάκελο. Τις περισσότερες φορές οι δικογραφίες αποτελούν πραγματικά κατατεθειμένες δικογραφίες στα δικαστήρια (με κρυμμένα  τα ονόματα των διαδίκων)

Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να συμμετάσχει στις εξετάσεις μονό δυο φορές.

Σε περίπτωση που αποτύχει στις εξετάσεις ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να τις επαναλάβει μονό άλλη μια φορά και αυτό μονό αν έχει περάσει στις γραπτές εξετάσεις 4 των πρακτικών με την βάση. 

Αν και την δεύτερη φορά ο υποψήφιος αποτύχει τότε δεν έχει δικαίωμα να επαναλάβει τις εξετάσεις  δηλαδή δεν μπορεί να λάβει ποτέ την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος του δικηγόρου.

Λίγα λόγια για την ανάγκη ρύθμισης των όρων απασχόλησης του «έμμισθου συνεργάτη»…..

 

 Η συντριπτική πλειοψηφία των νέων δικηγόρων απασχολούμαστε ως «συνεργάτες» σε κάποιο δικηγορικό γραφείο ή εταιρεία. 

Ωστόσο, ο απαρχαιωμένος Κώδικας Δικηγόρων δε ρυθμίζει τη σχέση έμμισθης συνεργασίας, με αποτέλεσμα να έχει αφεθεί ελεύθερο το πεδίο στα δικηγορικά γραφεία για να διαμορφώσουν «στην πράξη» όρους υπερεκμετάλλευσης των νέων δικηγόρων (εξαντλητικά ωράρια, πενιχρές αμοιβές,κ.α.), απαξιώνοντας ταυτόχρονα την επιστημονική τους υπόσταση και την ιδιότητά τους ως δημοσίων λειτουργών. 

 

Κρίνουμε λοιπόν επιβεβλημένη την ειδική ρύθμιση της έμμισθης συνεργασίας από τον Κώδικα Δικηγόρων, προκειμένου να διασφαλιστεί καταρχήν ένα αξιοπρεπές κατώτατο όριο αμοιβής για τον έμμισθο συνεργάτη, σε συνάρτηση με το έργο που παράγει ή τις ώρες που αναλώνει, καθώς επίσης να θεσπιστεί υποχρέωση γνωστοποίησης στο ΔΣΑ της εκάστοτε συναπτόμενης σύμβασης έμμισθης συνεργασίας.

 

Από την άλλη πλευρά, η ρύθμιση της σχέσης έμμισθης συνεργασίας δεν πρέπει να οδηγήσει στη θεσμοποίηση της υπαλληλοποίησης των νέων συναδέλφων. Αντιθέτως, πρέπει να προασπίσουμε τον ανεξάρτητο, λειτουργηματικό χαρακτήρα και την επιστημονική υπόσταση των νέων δικηγόρων, διασφαλίζοντας λ.χ. το δικαίωμα του νέου δικηγόρου να υπογράφει τα δικόγραφα που συντάσσει, την υποχρέωση ανάθεσης σε αυτόν αμιγώς νομικών εργασιών, το δικαίωμα διατήρησης ιδίας πελατείας, κ.α.

 

Τα δικαιώματα αυτά δεν εξυπακούονται στην περίπτωση σχέσης εξαρτημένης εργασίας, και για το λόγο αυτό δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούμε αβασάνιστα τον όρο «μισθωτός» όταν διεκδικούμε τη ρύθμιση των όρων εργασίας του έμμισθου συνεργάτη.