Άσκηση στην Ιταλία και την Γερμανία

Τις συνθήκες τις άσκησης και των εξετάσεων, για να γίνει κανείς δικηγόρος στην Ελλάδα, τις γνωρίζουμε όλοι μας, αφού όλοι έχουμε περάσει από αυτό το στάδιο. 

Παρακάτω, παραθέτουμε μερικές συγκριτικές παρατηρήσεις για το πώς αποκτά κανείς την άδεια του δικηγόρου στην Ιταλία και την Γερμανία.

Συνθήκες και προϋποθέσεις απόκτησης της άδειας του Δικηγόρου στην Ιταλία

Για να γίνει κανείς δικηγόρος στη Ιταλία πρέπει να είναι κάτοχος  πτυχίου της «παλιά» Νομικής σχολής τετραετούς φοίτησης ή της (νέας)  «εξειδικευμένης Νομικής φοίτησης» (3+2 χρόνια). Εν συνεχεία, πρέπει να κάνει ΠΡΑΚΤΙΚΗ για μια περίοδο δύο ετών σε δικηγορικό γραφείο. Για όσους έχουν φοιτήσει σε «σχολή εξειδίκευσης» (scuola di specializzazione) για νομικά επαγγέλματα, η πρακτική διαρκεί ένα έτος.

Ο πιο απλός τρόπος για να βρεθεί ένα δικηγορικό γραφείο για την πρακτική, ελλείψει προσωπικών επαφών, είναι μέσω του δικηγορικού συλλόγου της πόλης του πτυχιούχου (η πρακτική πρέπει να γίνει στο τόπο κατοικίας του ασκούμενου). Η πρακτική παρέχεται γενικά δωρεάν και είναι στη διακριτική εξουσία  του γραφείου να του παρέχει μια «αποζημίωση».

Αφού ολοκληρωθεί η πρακτική, για να γίνει κανείς δικηγόρος πρέπει να περάσει τις σχετικές «κρατικές εξετάσεις» (esami di stato) Οι εξετάσεις αυτές διεξάγονται στην έδρα του εφετείου, στην περιφέρει του οποίου έγινε η πρακτική.

Οι εξετάσεις έχουν θεωρητικό και πρακτικό χαρακτήρα και είναι γραπτές και προφορικές. Οι γραπτές εξετάσεις είναι τρεις και πραγματοποιούνται πάνω σε θέματα διαμορφωμένα από το υπουργείο δικαιοσύνης, στα εξής αντικείμενα:

Σύνταξη μιας αιτιολογημένης γνώμης, επιλέγοντας ανάμεσα σε δύο ερωτήματα, σχετικά με θέματα που ρυθμίζονται  από τον αστικό κώδικα

 Σύνταξη μιας αιτιολογημένης γνώμης, επιλέγοντας ανάμεσα σε δύο ερωτήματα, σχετικά με θέματα που ρυθμίζονται  από τον ποινικό κώδικα

Σύνταξη μιας νομικής πράξης, που προϋποθέτει γνώση ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου σχετικά με ένα ζήτημα που προτείνεται, στο πεδίο επιλογής του υποψηφίου ανάμεσα στο ιδιωτικό, ποινικό και διοικητικό δίκαιο.

Οι προφορικές εξετάσεις αποτελούνται:

από την συζήτηση, μετά από μια επιγραμματική επεξήγηση των γραπτών εξετάσεων, αποτελούμενη από σύντομες ερωτήσεις σχετικές με πέντε αντικείμενα, ανάμεσα στα οποία υποχρεωτικά ένα δικονομικό δίκαιο, τα οποία επιλέγονται εκ των προτέρων από τον υποψήφιο, από τα ακόλουθα: συνταγματικό δίκαιο, αστικό δίκαιο, εμπορικό δίκαιο, εργατικό δίκαιο, ποινικό δίκαιο, διοικητικό δίκαιο, δημοσιονομικό δίκαιο, πολιτική δικονομία, ποινική δικονομία, ιδιωτικό διεθνές δίκαιο, εκκλησιαστικό δίκαιο και κοινοτικό δίκαιο.

την απόδειξη της γνώσης του νομικού πλαισίου του δικηγορικού επαγγέλματος καθώς και των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των δικηγόρων.

Συνθήκες και προϋποθέσεις απόκτησης της άδειας του Δικηγόρου στην Γερμανία

Στην Γερμανία η απόκτηση τόσο του πτυχίου νομικής αλλά όσο και η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος υπόκειται άμεσα στο υπουργείο δικαιοσύνης και εξαρτάται αποκλειστικά από την επιτυχή συμμετοχή στις κρατικές εξετάσεις (Staatsexamen). Οι κρατικές εξετάσεις αυτές διοργανώνεται δυο φορές το χρόνο σε ταυτόχρονα όλη την γερμανική επικράτεια και εποπτεύονται από το υπουργείο δικαιοσύνης. Υπάρχουν 3 κρατικές εξετάσεις. Με την επιτυχή συμμετοχή στην πρώτη κρατική εξέταση (ERSTES STAATEXAMEN) ο φοιτητής αποκτά ολοκληρώνει τις πρωτοβάθμιες πανεπιστημιακές σπουδές του. Κατόπιν αυτού έχει το δικαίωμα να συνεχίσει την προετοιμασία για τις δεύτερες κρατικές εξετάσεις (ZWEITES STAATSEXAMEN) οπού θα λάβει και την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος δικηγόρου. Αργότερα μπορεί να συμμετάσχει στις τρίτες κρατικές εξετάσεις (ΔΡΙΤΤΕΣ ΣΤΑΑΤΣΕΧΑΜΕΝ)  αν ενδιαφέρεται να γίνει δικαστής. Πριν όμως την συμμετοχή του σε αυτές πρέπει να ολοκληρώσει τον χρόνο άσκησης (REFERENTARIATZEIT). 

 

Ο χρόνος άσκησης διαρκεί  21 μήνες χωρίζεται στα εξής στάδια

1^ο Στάδιο Αστικού Δικαίου : Απασχόληση σε Πρωτοδικείο ή εφετείο με αντικείμενο Διαφορές Αστικού Δικαίου διαρκείας 5 μηνών

 

2^ο Στάδιο Διοικητικού Δικαίου: Απασχόληση σε Πρωτοδικείο ή εφετείο με αντικείμενο Διαφορές Διοικητικού Δικαίου διάρκειας 2  μηνών

 Και κατόπιν αυτού απασχόληση σε Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (περιφέρεια, δήμο κλπ) για 2 μήνες 

3^ο Στάδιο Ποινικού Δικαίου: Απασχόληση στην εισαγγελία  ή σε πλημμελειοδικείο για 3 μήνες

4^ο στάδιο απασχόληση σε δικηγορικό γραφείο για 9 μήνες

Ο ασκούμενος σε όλα αυτά τα στάδια απασχολείται ως δημόσιος υπάλληλος υπό δοκιμή ( BEAMTE AUF PROBE) και πληρώνεται (με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη) ως πρωτοδιόριστος δημόσιος υπάλληλος από το κράτος. Ακόμα και κατά το 4^ο στάδιο οπού ο ασκούμενος απασχολείται σε δικηγορικό γραφείο σε μερικά κρατίδια εξακολουθεί  το κράτος να του καταβάλει μισθό δημοσίου υπαλλήλου χωρίς καμιά οικονομική επιβάρυνση του δικηγόρου. 

Μόλις συμπληρώσει τον χρόνο άσκησης μπορεί ο ασκούμενος να δηλώσει συμμετοχή στις 2 κρατικές εξετάσεις για την απόκτηση της αδείας ασκήσεως δικηγόρου. Όπως είπαμε και άνωθεν αυτές διοργανώνονται σε όλη την Γερμανία 2 φορές το χρόνο από το υπουργείο δικαιοσύνης. Οι εξετάσεις αποτελούνται από 2 μέρη από τα γραπτά και τα προφορικά.

Οι γραπτές εξετάσεις αποτελούνται από 8 πρακτικά όπου για το κάθε ένα ο υποψήφιος έχει 5 ώρες στην διάθεση του. 

Συγκεκριμένα:

 4  πρακτικά Αστικού δικαίου

2 Πρακτικά Ποινικού Δικαίου

2 Πρακτικά Δημοσίου Δικαίου

Ο υποψήφιος πρέπει να επιτύχει συνολικό βαθμό πάνω από την βάση οπού όμως πρέπει τουλάχιστον σε 4 πρακτικά αν έχει επιτύχει την βάση ένα εκ των οποίων πρέπει να είναι στο αστικό δίκαιο

Αφού επιτύχει στις γραπτές εξετάσεις ο υποψήφιος προχωρά στις προφορικές εξετάσεις 

Οι προφορικές εξετάσεις διεξάγονται σε αίθουσα δικαστηρίου. Αντικείμενο είναι η παρουσίαση φακέλου δικογραφίας (AKTENVORTRAG) από το Αστικό Ποινικό Και Δημόσιο Δίκαιο όπως και ενός μαθήματος επιλογής. Η παρουσίαση φακέλου διαρκεί 50 λεπτά για κάθε φάκελο. Ο υποψήφιος λαμβάνει από τον εξεταστή έναν φάκελο μιας  δικογραφίας και καλείται να λάβει θέση, για στον νομικό θέμα που προκύπτει από την δικογραφία. Η διάρκεια της εξέτασης για κάθε φάκελο είναι 50 λεπτά από τα οποία 10 λεπτά δίνονται στον υποψήφιο για να μελετήσει πρώτα τον φάκελο. Τις περισσότερες φορές οι δικογραφίες αποτελούν πραγματικά κατατεθειμένες δικογραφίες στα δικαστήρια (με κρυμμένα  τα ονόματα των διαδίκων)

Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να συμμετάσχει στις εξετάσεις μονό δυο φορές.

Σε περίπτωση που αποτύχει στις εξετάσεις ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να τις επαναλάβει μονό άλλη μια φορά και αυτό μονό αν έχει περάσει στις γραπτές εξετάσεις 4 των πρακτικών με την βάση. 

Αν και την δεύτερη φορά ο υποψήφιος αποτύχει τότε δεν έχει δικαίωμα να επαναλάβει τις εξετάσεις  δηλαδή δεν μπορεί να λάβει ποτέ την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος του δικηγόρου.